TTSOFT yêu cầu không cao, nhưng thực tế lại khá khó tuyển người. Bởi vì tại TTSOFT, chúng tôi buộc phải đa năng, mỗi người phải làm nhiều việc. Một hệ thống lớn mà làm rất nhiều người, thì TTSOFT chưa đủ năng lực quản lý, thay vào đó, chúng tôi gắng làm đâu gọn đó. Thay vì phải mô tả rất chi tiết , chúng tôi dựa trên những kinh nghiệm đã có và sự đa năng của từng người, mà chỉ cần nói " chỗ này, chúng ta có thể làm thế này.. thế này". 

Không phải là chúng tôi không biết quy trình xử lý, chế tạo phần mềm phức tạp..., nhưng để có thể làm được một hệ thống lớn, với chi phí thấp nhất, chúng tôi đã chọn cách khác...

Nếu bạn quan tâm tới việc làm ra những sản phẩm như vậy cùng chúng tôi, thì bài viết dưới đây sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn về những yêu cầu và khả năng của TTSOFT với sự nghiệp của bạn.

Hãy cứ là cây!

“Bạn có biết tin học là gì không?” 
“Bạn có biết thế nào là một phần mềm có chất lượng không?” 
“Bạn hãy liệt kê ba khái niệm nền tảng của lập trình hướng đối tượng” 
“Bạn có biết thế nào là chuẩn hóa trong thiết kế cơ sở dữ liệu” …..

Đó là những câu tôi đặt ra cho các bạn ứng viên sau khi đã vượt qua kỳ thi trắc nghiệm. Với ba câu hỏi đầu, tôi bị mất ¾ ứng viên. Với những bạn đã trả lời được cả 4 câu trên, tôi thường hỏi thêm một loạt câu hỏi liên quan đến những môn học mà các bạn đạt điểm cao nhất trong quá trình học, sau đó đến những môn mà các bạn tự coi mình là giỏi nhất, cuối cùng là hỏi về đề tài tốt nghiệp để xác định kỹ năng sử dụng công cụ và giải quyết vấn đề cụ thể và cách trình bày. Theo cách như vậy, trong ba năm gần đây, cứ trong một trăm người nộp đơn, chúng tôi thường chỉ nhận được 2 đến 5 người.

Trên đây chỉ là một thực tế mà tôi đã trải qua. Với tôi, thì đa số các bạn cử nhân sau khi ra trường kiến thức căn bản còn yếu. Khi các bạn không trả lời được 4 câu hỏi tôi đưa ra thì mọi chứng chỉ, bằng cấp các bạn đang có thường không thuyết phục cho lắm.

Với những nhà tuyển dụng khác, chắc cũng có vấn đề, nếu không thì đã không có những hội thảo về vấn đề này, cũng như không có số báo chuyên về vấn đề nhân lực như lần này.

Và hầu như nhà tuyển dụng nào cũng đưa ra một chứng cứ là để làm được việc thì hầu như tất cả nhân viên mới vào đều phải đào tạo, và đổ lỗi cho các cơ sở đào tạo là kém chất lượng?!

Chúng ta thiếu trường lớp chăng?
Chúng ta thiếu giáo viên chăng?
Hay con em chúng ta kém cỏi?
Hay chuyện đào tạo sau khi đã nhận vào làm việc là chuyện tự nhiên trong ngành này.

Mọi chuyện sẽ dễ hiểu hơn khi chúng ta sử dụng mô hình cây giáo dục trong ngành CNTT:

Gốc, rễ cây là những kiến thức về nhân văn, xã hội, triết học: Rễ càng sâu, cây càng có cơ hội vươn cao, gốc càng chắc, cây càng có khả năng chịu được sóng gió.

Thân cây như những kiến thức cơ bản, nền tảng trong ngành CNTT. Thân to, chắc chắn là cơ sở vững vàng để cành lá phát triển. Tán lá có rộng, có vươn cao được hay không là do thân này. Kiến thức nền tảng có chắc, có rộng thì mới có khả năng đi sâu vào lĩnh vực chuyên môn, hoặc có kiến thức tổng quát bao trùm.

Cành cây như những kiến thức cơ bản về một chuyên môn hẹp, nhiều cành, cành chắc chắn giữ cho lá cây được nhiều. Tán cây được rộng, tăng cơ hội tiếp nắng mặt trời.

Lá cây như những kỹ năng sử dụng công cụ, phương tiện, không có lá thì cây không thể quang hợp, thân không thể lớn, cành không thể khỏe. Không nắm được công cụ, không có kỹ năng sử dụng phương tiện thiết kế, lập trình … , thì không thể hoàn thiện sản phẩm, không thể làm việc.

Cây nào thì cũng cần có gốc rễ, thân cành và lá. Lá luôn có để nuôi cây, cây vẫn thay lá để phát triển. Cũng chính là, cho dù học ở cấp nào, mức độ nào thì cũng cần có kỹ năng sử dụng phương tiện để thực hành, để làm đề án, làm bài tập, có vậy thì kiến thức mới chắc, mới thật.

Chúng ta học ở trường phổ thông, học trong gia đình, xã hội, học qua những khúc dân ca, điệu hò ví dặm, khúc hát đồng dao…đó là tạo gốc rễ cho mình

Chúng ta học ở các trường đại học, học những kiến thức cơ bản về tin học, về các môn khoa học khác có liên quan. Cũng ở trường đại học, chúng ta cũng phải học sử dụng các công cụ lập trình, công cụ thiết kế khác nhau để thực hành, làm đề án. Đó là có lá để nuôi cây.

Lĩnh vực công nghệ thông tin rất rộng, công cụ, phương tiện nhiều như lá rừng, học hoài chẳng hết. Thân đã vững, nếu cần thêm cành nào, chúng ta có thể học thêm bên ngoài, các khóa học ngắn hạn, học để có các chứng chỉ khác nhau.

Lá cây cần lắm, như khi chúng ta học những kỹ năng tại trường đại học, tại các khóa học ngắn hạn, khi chúng ta tự học, và khi chúng ta được đào tạo trực tiếp tại nơi đang làm việc.

Với những nhà quản lý: Nuôi dưỡng, chăm sóc cây, để cây được phát triển hài hòa. Tạo môi trường cho các loài cây phát triển.

Với những cơ sở đào tạo: Cho các em rễ sâu, gốc bền, thân chắc, cành cứng, là nhiều. Biết các em đang ở đâu, thiếu gì và bổ sung cho đúng chức năng và phạm vi của mình. Cùng liên kết với nhau để cùng tạo ra những cây thật đẹp cho đời, cho ngành mình.

Với những người tuyển dụng: Có lẽ, đào tạo thêm cho các em như giúp cây mọc lá, đừng bắt cây non phải mọc lá nhiều kẻo thành dây leo, hãy để các em tập trung vào những kiến thức cơ bản khi học trong trường đại học. Chỉ vài ba tháng là chúng ta có thể đào tạo các em, cung cấp cho các em những kỹ năng thật sự cần thiết trong các dự án của công ty mình.

Với các bạn đang học trong ngành CNTT: Cây nào thì cũng có chỗ đứng của nó! Nếu bạn muốn vươn cao, hãy để ý đến cái cây! Vài so sánh thế này: Một cây lớn, thân cao, tán rộng, hiển nhiên có gốc chắc, rễ sâu có thể làm các kiến trúc sư, các trưởng dự án lớn trong ngành. Bạn chỉ đi học các khóa ngắn hạn mà không học đại học cơ bản, như cây có thân yếu mà đã lo mọc lá, nó sẽ phải sống dựa vào cái gì đó, và sẽ khó bền. Một gốc cây to mà lơ thơ lá, cũng chật vật lắm đó. Những trường hợp khác nằm giữa hai cực này.

Đừng bao giờ quên cây không chỉ là gốc rễ, không chỉ là thân, cành, không chỉ là lá, là hoa, mà là toàn thể những cái đó.

Cuối cùng, cây đẹp không phải ở gốc, ở rễ, ở thân cành, hoa lá, mà là ở sự hài hòa: giữa các phần của nó và hài hòa với môi trường xung quanh.
Và bạn hỏi thế thì hoa trái ở đâu?

  Đừng lo!

 Hãy cứ là cây,
Vui đùa cùng gió
Hát múa cùng trăng,
Hoa đang nở đó!

Trương Hồng Hạnh
(hanhth@ttsoft.com.vn)